11 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2026
Ο φόβος πριν το χειρουργείο: γιατί είναι φυσιολογικός και πώς μπορούμε να τον αντιμετωπίσουμε
0 comments
0 share
Για πολλούς ασθενείς, η στιγμή που μαθαίνουν ότι χρειάζονται χειρουργείο συνοδεύεται από έντονο άγχος ή φόβο.
Κι όμως — ο φόβος αυτός είναι απολύτως φυσιολογικός και, όπως δείχνουν οι έρευνες, εμφανίζεται σε 6–8 στους 10 ασθενείς πριν από μια επέμβαση.
Μια πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Perioperative Medicine (Akutay S, Ceyhan Ö. The relationship between fear of surgery and affecting factors in surgical patients. Perioperative Medicine, 2023) προσπάθησε να εξηγήσει ποιοι παράγοντες επηρεάζουν περισσότερο τον φόβο του χειρουργείου και πώς αυτός μπορεί να επηρεάσει τη μετεγχειρητική πορεία.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε 300 ασθενείς που επρόκειτο να υποβληθούν σε χειρουργική επέμβαση — από απλές (π.χ. χολοκυστεκτομή, κήλη) έως πιο σύνθετες (π.χ. ογκολογικές ή ορθοπεδικές).
Τα ευρήματα έδειξαν ότι ο φόβος επηρεάζεται από διάφορους παράγοντες:
• Φύλο: οι γυναίκες εμφάνιζαν υψηλότερα επίπεδα φόβου σε σχέση με τους άνδρες.
• Ηλικία: οι νεότεροι ασθενείς ήταν πιο αγχωμένοι, ενώ οι μεγαλύτεροι έδειχναν μεγαλύτερη αποδοχή.
• Τύπος αναισθησίας: όσοι θα υποβάλλονταν σε γενική αναισθησία είχαν περισσότερες ανησυχίες.
• Πόνος πριν το χειρουργείο: όσοι ένιωθαν ήδη έντονο πόνο, είχαν και μεγαλύτερο φόβο.
Ακόμη, οι πιο συχνοί λόγοι ανησυχίας ήταν:
– Ο φόβος να μην ξυπνήσουν από την αναισθησία
– Ο πόνος μετά το χειρουργείο
– Η απώλεια ανεξαρτησίας
– Η αβεβαιότητα για την πορεία της υγείας
Γιατί έχει σημασία ο φόβος
Ο φόβος δεν είναι μόνο ψυχολογικό φαινόμενο· επηρεάζει και το σώμα.
Η μελέτη έδειξε ότι ασθενείς με έντονο φόβο ή στρες είχαν πιο δύσκολη ανάρρωση, περισσότερο πόνο και μεγαλύτερη ανάγκη για αναλγητικά φάρμακα.
Αυτό συμβαίνει γιατί το άγχος ενεργοποιεί τις “ορμόνες του στρες” (όπως η κορτιζόλη και η αδρεναλίνη), που επιβραδύνουν την επούλωση και αυξάνουν τη φλεγμονή.
Πώς μπορεί να βοηθήσει ο γιατρός
Η μελέτη τονίζει πως η συναισθηματική υποστήριξη και η σωστή ενημέρωση του ασθενούς είναι το “κλειδί” για τη μείωση του φόβου.
Ως γιατροί, μπορούμε να βοηθήσουμε τον ασθενή να αισθανθεί ασφαλής, εξηγώντας:
• τι ακριβώς θα συμβεί στο χειρουργείο,
• πώς θα ελεγχθεί ο πόνος,
• ποια είναι τα βήματα ανάρρωσης.
Όταν ο ασθενής γνωρίζει τι να περιμένει, ο φόβος μειώνεται — και η ανάρρωση γίνεται ευκολότερη.
Πρακτικές συμβουλές για ασθενείς
Αν έχετε προγραμματισμένο χειρουργείο:
1. Μιλήστε ανοιχτά με τον γιατρό σας για ό,τι σας ανησυχεί.
2. Ενημερώστε για φάρμακα που λαμβάνετε και για τυχόν προηγούμενες εμπειρίες αναισθησίας.
3. Φροντίστε για επαρκή ύπνο και ήρεμες ημέρες πριν το χειρουργείο.
4. Μη διστάσετε να ζητήσετε ψυχολογική ή συναισθηματική υποστήριξη αν το χρειάζεστε.
Ο φόβος πριν το χειρουργείο δεν είναι αδυναμία· είναι μια ανθρώπινη αντίδραση απέναντι στο άγνωστο.
Με σωστή ενημέρωση, επικοινωνία και ψυχραιμία, μετατρέπεται σε εμπιστοσύνη και ετοιμότητα — τα δύο στοιχεία που οδηγούν στη γρήγορη και ασφαλή ανάρρωση.
Κι όμως — ο φόβος αυτός είναι απολύτως φυσιολογικός και, όπως δείχνουν οι έρευνες, εμφανίζεται σε 6–8 στους 10 ασθενείς πριν από μια επέμβαση.
Μια πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Perioperative Medicine (Akutay S, Ceyhan Ö. The relationship between fear of surgery and affecting factors in surgical patients. Perioperative Medicine, 2023) προσπάθησε να εξηγήσει ποιοι παράγοντες επηρεάζουν περισσότερο τον φόβο του χειρουργείου και πώς αυτός μπορεί να επηρεάσει τη μετεγχειρητική πορεία.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε 300 ασθενείς που επρόκειτο να υποβληθούν σε χειρουργική επέμβαση — από απλές (π.χ. χολοκυστεκτομή, κήλη) έως πιο σύνθετες (π.χ. ογκολογικές ή ορθοπεδικές).
Τα ευρήματα έδειξαν ότι ο φόβος επηρεάζεται από διάφορους παράγοντες:
• Φύλο: οι γυναίκες εμφάνιζαν υψηλότερα επίπεδα φόβου σε σχέση με τους άνδρες.
• Ηλικία: οι νεότεροι ασθενείς ήταν πιο αγχωμένοι, ενώ οι μεγαλύτεροι έδειχναν μεγαλύτερη αποδοχή.
• Τύπος αναισθησίας: όσοι θα υποβάλλονταν σε γενική αναισθησία είχαν περισσότερες ανησυχίες.
• Πόνος πριν το χειρουργείο: όσοι ένιωθαν ήδη έντονο πόνο, είχαν και μεγαλύτερο φόβο.
Ακόμη, οι πιο συχνοί λόγοι ανησυχίας ήταν:
– Ο φόβος να μην ξυπνήσουν από την αναισθησία
– Ο πόνος μετά το χειρουργείο
– Η απώλεια ανεξαρτησίας
– Η αβεβαιότητα για την πορεία της υγείας
Γιατί έχει σημασία ο φόβος
Ο φόβος δεν είναι μόνο ψυχολογικό φαινόμενο· επηρεάζει και το σώμα.
Η μελέτη έδειξε ότι ασθενείς με έντονο φόβο ή στρες είχαν πιο δύσκολη ανάρρωση, περισσότερο πόνο και μεγαλύτερη ανάγκη για αναλγητικά φάρμακα.
Αυτό συμβαίνει γιατί το άγχος ενεργοποιεί τις “ορμόνες του στρες” (όπως η κορτιζόλη και η αδρεναλίνη), που επιβραδύνουν την επούλωση και αυξάνουν τη φλεγμονή.
Πώς μπορεί να βοηθήσει ο γιατρός
Η μελέτη τονίζει πως η συναισθηματική υποστήριξη και η σωστή ενημέρωση του ασθενούς είναι το “κλειδί” για τη μείωση του φόβου.
Ως γιατροί, μπορούμε να βοηθήσουμε τον ασθενή να αισθανθεί ασφαλής, εξηγώντας:
• τι ακριβώς θα συμβεί στο χειρουργείο,
• πώς θα ελεγχθεί ο πόνος,
• ποια είναι τα βήματα ανάρρωσης.
Όταν ο ασθενής γνωρίζει τι να περιμένει, ο φόβος μειώνεται — και η ανάρρωση γίνεται ευκολότερη.
Πρακτικές συμβουλές για ασθενείς
Αν έχετε προγραμματισμένο χειρουργείο:
1. Μιλήστε ανοιχτά με τον γιατρό σας για ό,τι σας ανησυχεί.
2. Ενημερώστε για φάρμακα που λαμβάνετε και για τυχόν προηγούμενες εμπειρίες αναισθησίας.
3. Φροντίστε για επαρκή ύπνο και ήρεμες ημέρες πριν το χειρουργείο.
4. Μη διστάσετε να ζητήσετε ψυχολογική ή συναισθηματική υποστήριξη αν το χρειάζεστε.
Ο φόβος πριν το χειρουργείο δεν είναι αδυναμία· είναι μια ανθρώπινη αντίδραση απέναντι στο άγνωστο.
Με σωστή ενημέρωση, επικοινωνία και ψυχραιμία, μετατρέπεται σε εμπιστοσύνη και ετοιμότητα — τα δύο στοιχεία που οδηγούν στη γρήγορη και ασφαλή ανάρρωση.
